นางบัวชุม จันทร์ทิพย์ เกิดเมื่อวันพุธที่ ๑๓ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๐๑ ที่บ้านหนองแท่น ตำบลบ้านกลาง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
เป็นธิดาของนายมูล และนางบัวแก้ว อินถา มีฉายาในวงการซอว่า บัวชุมสันป่าตอง มีพี่น้อง ๕ คน ได้แก่
คนที่ ๑ นายดวงคำ อินถา
คนที่ ๒ นางจันทร์ตา สาระจันทร์ (อินถา)
คนที่ ๓ นางบัวเรือน ยาวิลาศประดิษฐ์ (อินถา)
คนที่ ๔ นางบัวชุม จันทร์ทิพย์
คนที่ ๕ นายสวัสดิ์ อินถา
การศึกษา
ประถมปีที่ ๔ โรงเรียนทุ่งฟ้าบดราษฎร์บำรุง ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง
จังหวัดเชียงใหม่ (ปีการศึกษา ๒๕๑๑)
เริ่มเรียนซอโดยแม่ส่งเสริม
เหตุที่ทำให้แม่บัวชุมเริ่มมาเรียนซอเนื่องมาจาก แม่บัวชุมเป็นคนที่ชอบฟังซอมากเป็นซอที่ออกมาจากวิทยุที่ใส่ถ่าน วิทยุที่ได้มานี้แม่บัวแก้วแม่ของแม่บัวชุมได้ซื้อให้ ต้นเหตุของการซอ คือแม่บัวแก้วได้ยินเสียงของ อำนวย กลำพัฒน์ ที่สถานนีวิทยุ วทพ.2 จึงเกิดความสนใจและศรัทธาอย่างแรงกล้า แม่บัวแก้วแม่ของแม่ครูบัวชุมได้ไปรับปากกับพ่ออำนวยที่บ้านสันป่าข่อยว่าจะเอาแม่ครูบัวชุมไปเรียนซอ แต่เมื่อได้ไปถึงพ่ออำนวยบอกว่า “ที่นี่ไม่ใช่บ้านจ้างซอถ้าจะเรียนซอเดี๋ยวจะให้ไปเรียนกับอีกคนหนึ่ง” ซึ่งในตอนนั้นบ้านพ่ออำนวยเป็นแค่บ้านพักจ้างซอจะมีจ้างซอเข้านอกออกในเสมอๆ ใครมาก็ต้องอยู่แล้วอยู่เลย ในสมัยก่อนการเดินทางด้วยรถยนต์ยังไม่ค่อยจะสะดวก จะมีรถโดยสารประจำทางก็ไม่กี่เที่ยว แม่ครูบัวชุมบอกว่า “จะมีรถโดยสารผ่านแค่วันละ 2 เที่ยวเท่านั้น” จากบ้านทุ่งเสี้ยวเข้าไปในตัวเมือง คือ ไปและกับถนนหนทางในการเดินทางลำบากมาก สองข้างทางมีแต่ป่าไม้ลวกและดงขี้เหล็ก สัญลักษณ์ของอำเภอสันป่าตองในสมัยนั้นคือ ต้นขี้เหล็ก (ดงขี้เหล็ก) เมื่อมาถึงปี พ.ศ.2511 แม่ครูบัวชุมได้เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่4 แม่บัวแก้วแม่ของแม่ครูบัวชุมก็ถามว่าเมื่อไหร่จะไปเรียนซอกับพ่ออำนวยในวันนั้นได้ตรงกับวันที่แม่ครูบัวชุมได้รับประกาศนียบัตรจบชั้นประถมศึกษาปีที่4 แม่บัวแก้วแม่ของแม่ครูบัวชุมได้มารับที่หน้าโรงเรียนแล้วแม่ครูบัวชุมได้วิ่งตามหลังแม่บัวแก้วว่าจะไปด้วยแต่ก็ไม่รู้ว่าจะไปไหน คือว่าในวันนั้นแม่บัวแก้วได้พาแม่ครูบัวชุมไปอำเภอเชียงดาว

เรียนซอกับแม่ครูคำหน้อย
ในการเรียนซอในสมัยนั้นค่าครูซอ (ค่าขันตั้งครูซอ)มีราคา 500 บาท แต่ตอนนั้นเงินไม่มีจึงตัดสินใจขายหมูหน้อย 2 ตัว เป็นเงิน 500 บาท พอถึงวันรุ่งขึ้นในตอนเช้าได้มีคนมารับเดินทางโดยรถจักรยาน พอถึงที่พักแม่ครูบัวชุมได้เจอ พ่อมี ใจสงวน บ้านป่าแดดบ้านเดียวกันกับแม่ครูคำหน้อย (บ้านครูเก๊า) พ่อมี ใจสงวน เป็นช่างปี่ (หัวหน้าคุมช่างซอโดยตรง) ส่วนพ่ออำนวย (เป็นหัวหน้าคุมนักดนตรี) ในตอนนั้นพ่อมีได้เอาแม่ครูบัวชุมซ้อนท้ายรถจักรยานไปบ้านป่าแดดและถามแม่ครูบัวชุมว่าทำไมถึงชอบซอแม่ครูบัวบัวชุมตอบไปว่า “ข้าเจ้าชอบฟังซอของแม่บัวซอนกับพ่อบุญศรี ซอเรื่องน้ำตาเมียหลวง ข้าเจ้าก่ซอได้” เมื่อไปถึงวันแรกแม่ครูบัวชุมได้ยินเสียงหมูร้องก็นึกคิดถึงบ้านเพราะแม่ครูบัวชุมได้เคยเอาอาหารให้หมูกินจึงร้องไห้ที่เล้าหมูถ้าจะกลับก็กลับไม่ได้ไม่มีรถและถนนหนทางทุระกันดาร แม่ครูบัวชุมได้เรียนซอกับแม่ครูคำหน้อย เหล่าแมว ซึ่งเป็นครูซอคนแรกของแม่ครูบัวชุม แม่ครูบัวชุมบอกว่าแม่ครูคำหน้อยเป็นครูซอที่ใจดี ดีชนิดที่ว่าเหยิม (เชื่องช้า) เพราะ แม่คำหน้อยเป็นช่างซอที่อ่อนโยนมาก และแม่ครูบัวชุมได้ถามแม่คำหน้อยว่า “แม่คำหน้อยไปเฮียนซอกับใค๋มา” แม่คำหน้อยตอบว่า “ไปเฮียนซอกับแม่ขันแก้วแม่ของพ่อเก๋า” ค่าขันตั้งซอของแม่ครูบัวชุม 500 บาท เมื่อในปี พ.ศ.2511 ประมาณช่วงปลายปี ในช่วงเวลาที่แม่บัวชุมเรียนซอนั้น เครือซอแรกแม่ครูบัวชุมไม่เข้าใจบทซอและเรียนซอไม่ได้เนื่องจากบทซอไม่สัมผัส คำซอใช้คำบ่เก่าเกินไป ตอนนั้นแม่บัวชุมเกิดปํญหาในการซออย่างมากเนื่องมาจากแม่ครูบัวชุมเป็นคนพูดช้า ในช่วงนั้นนักร้องและนักดนตรีทุกๆคนในวงมีหน้าที่กันทุกคน แม่ครูบัวชุมมีหน้าที่เอาข้าวให้หมา และคนอื่นก็มีหน้าที่ตักน้ำใส่โอ่งในช่วงนั้นยังไม่มีน้ำประปาและไฟฟ้า ถือได้ว่าสมัยก่อนนั้นบ้านพ่อครูแม่ครูเป็นที่ชุมนุมของช่างปี่ช่างซอ แม่ครูบัวชุมยังบอกอีกว่า “แม่ครูบัวชุมเป็นคนหัวปึกมากในการเรียนซอในครั้งนั้น นอกจากจะไม่เข้าใจบทซอแล้ว ในวันนั้นมีช่างซออายุเดียวกับแม่ครูบัวชุม 12 คน พ่อครูแม่ครูเรียกให้มาซอแม่ครูบัวชุมโดนทำโทษโดยวิธีการโดนปี่จุมตีหัวเนื่องจากแม่ครูบัวชุมซอไม่ได้โดนพ่อครูดุด่าหลายอย่าง ในช่วงนั้นแม่ครูบัวชุมรู้สึกอ่อนใจมากแต่ก็ยังไม่ท้อ”
หลังจากวันนั้นพ่ออำนวยได้เอาแม่ครูบัวชุมมาฝึกเต้นเป็นหางเครื่องนุ่งผ้าซิ่น เป็นงานแรกที่แม่ครูบัวชุมได้ออกงานได้เงินค่าตัวเป็นเงิน 5 บาท ไปเต้นที่จังหวัดเชียงราย

เรียนกับครูซอคนที่สอง แม่ครูบัวตอง แก้ฝั้น
อยู่มาไม่นานนักเมื่อถึงกำหนดในช่วงเวลาที่แม่คำหน้อยได้ถึงกำหนดแต่งงาน แม่บัวแก้วแม่ของแม่ครูบัวชุมได้เดินทางมาจากอำเภอเชียงดาวเพื่อมาหาแม่ครูบัวชุมแล้วบอกว่า “ถ้าจะมาอยู่กับคำหน้อยจะมาอยู่ไม่ได้แล้วเพราะคำหน้อยมีครอบครัวแล้วเพราะแม่ครูบัวชุมไม่ใช่ลูกใช่หลาน” หลังจากที่แม่คำหน้อยแต่งงานก็ได้ย้ายไปอยู่ที่บ้านทุ่งโฮเต็ล จังหวัดเชียงใหม่ ต่อจากนั้นมาแม่ครูบัวชุมได้ไปเรียนซอกับแม่ครูซอคนที่ 2 คือ แม่บัวตอง แก้วฟั่น ค่าขันครูซอ 3000 บาท เมื่อปีพ.ศ.2512 งานบ้านงานเรือนจะขาดไม่ได้ จะต้องให้ข้าวสารวันละ 1 ลิตร แม่ครูบัวชุมมาพักอยู่บ้านกับแม่บัวตองเพื่อจะมาเรียนซอ ในตอนนั้นแม่บัวตองมีลูกศิษย์ 12 คน ถือว่าเป็นศิษย์ที่มีครูเดียวกัน ตอนแรกที่หัดซอกับแม่คำหน้อยแล้วมาหัดซอกับแม่บัวตองก็ยังซอไม่ได้ เพราะ บทซอยังไม่เข้าถึงก็ยังเหมือนเดิมทุกอย่าง หลังจากที่ได้เรียนซอกับแม่บัวตองได้สักพักเริ่มมีการเอาบทซอนั้นมาเข้ากลอนเริ่มมีระบบ พอถึงวันที่ช่างซอกลับบ้านช่วงนั้นเป็นช่วงยามออกแล้ง แม่ครูบัวชุมไม่ได้กลับบ้านเนื่องจากแม่บัวแก้วไม่ให้กลับเพราะกลัวเสียเงินสองครั้ง (ยังไม่ได้เงินค่าขายหมู 2 ตัวกลับคืนมาดังนั้นจะต้องอยู่เรียนซอต่อไป ต่อจากนั้นแม่ครูบัวชุมได้ไปออกงานแสดงกับพ่ออำนวยได้ค่าตัวเพิ่มเป็นเงิน 10 บาท แสดงในละครซอเรื่อง ลูกกำพร้าใช้เวลาแสดงแค่ 1 ชั่วโมงเท่านั้นแล้วสรุปเรื่อง หลังจากที่แม่ครูบัวชุมได้ค่าตัว 10 บาท ก็ได้ขึ้นค่าตัวมาเป็น 15 บาท ในช่วงนั้นแม่ครูบัวชุมเริ่มเต้นได้แล้วแม่ครูบัวชุมมีความถนัดในด้านการเต้นมากดูวิธีการเต้นไม่กี่ครั้งก็จำได้ทุกท่า และแม่ครูบัวชุมได้เป็นหัวหน้าหางเครื่อง หลังจากที่ได้เรียนซอกับแม่บัวตองและอยู่อาศัยด้วยกัน 7 ปี แม่บัวตองได้เลือกเอาแม่ครูบัวชุมไปซอในงานต่าง ๆ ทุกที่แต่ไม่ได้เงินในการซอ คนที่ได้เงินในการซอ คือ แม่ครูบัวตอง ในการออกไปงานซอหรืองานแสดงอื่นๆจะได้เงินแค่ 15 บาทเท่านั้น จะต้องให้ค่าที่หลับที่นอน 5 บาท เหลือ 10 บาท จะต้องซื้อสบู่ 1 บาท แชมพู .50 สตางค์ ผงซักผ้า .50 สตางค์ ในช่วงนั้นแม่บัวชุมเริ่มเก็บเงินได้บ้างจึงนำเงินที่เก็บไปซื้อสร้อยทองหนัก 1 สลึง เป็นเงิน 80 บาท จากนั้นแม่ครูบัวชุมได้ค่าตัวเพิ่มเป็นเงิน 20 บาท จากการแสดงซอและการเป็นหางเครื่องพ่อครูอำนวย กลำพัดยุบวง
เหตุการณ์หลังจากนั้นมา พ่ออำนวยได้ยุบวงดนตรี เพราะวงดนตรีวงอื่นๆมีการพัฒนาหางเครื่องจากนุ่งซิ่น มานุ่งกระโปรงสั้น ๆแทนการนุ่งซิ่น แม่ครูบัวชุมได้ประสบการณ์หลาย ๆอย่าง เช่น การกล้าที่จะแสดงออกในงานแสดงต่าง ๆ และแม่ครูบัวชุมได้ค่าวจากพ่ออำนวยโดยเข้าหูเข้าตาอย่างอัตโนมัติคล้ายกับน้ำซึมบ่อทราย ต่อจากนั้นมาได้ตั้งวงขึ้นมาใหม่คือ วงศรีสมเพชร 1 ที่อยู่ในเมืองเชียงใหม่ สำนักงานอยู่ที่ช้างม่อย และได้มีคุณประสิทธิ์เป็นคนกลางในการจัดหาวงซอ นับได้ว่าแม่ครูบัวชุมได้อยู่ทุกวงในกลุ่มซอเลยได้รับประสบการณ์จากการฟัง การอ่าน และการปรับตัวเข้าหาผู้อื่น หลังจากที่พ่อมี ใจสงวน มีอาการท้อต่อการทำงานก็เลยยุบวง เมื่อปี พ.ศ.2520 เนื่องมาจากทำงานในด้านช่างปี่ช่างซอมานานรวมถึงกับการที่มีอายุมากแล้ว หลังจากนั้นมามีบริษัทห้างแก่นนครได้ออกมาหาช่างซอเพื่อจะนำไปออกทีวีช่อง 8 ครั้งแรก ตอนนั้นเรื่องการซอได้ทรุดลงมากใน 2-3 ปี ไม่มีงานแสดงซอเลย ช่างปี่ช่างซอแต่ละคนต่างก็ไปอยู่คนละที่จะติดต่อหาใครก็ยาก ต่อมาไม่นานบริษัทแก่นนครจากกรุงเทพมหานคร ได้ให้แม่ครูบัวชุมกับพ่อบุญศรีได้แสดงละครซอชุด จุ๊อ้ายขายควาย ซึ่งเป็นละครชุดแรกของช่อง 8

รักษาคณะละครซอ “ลูกแม่ปิง”
อยู่มาไม่นานพ่อใจได้ขอลาจากการซอและได้ฉีกผ้าฉากของวงลูกแม่ปิงครึ่งหนึ่งเอาให้แม่ครูบัวชุม และอีกครึ่งหนึ่งพ่อใจเป็นคนเอา เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่ผามซอ ณ วัดหริภุญชัย จังหวัดลำพูน จากนั้นแม่ครูบัวชุมได้ออกทำการแสดงและเก็บเงินซื้อผ้ามาต่อกับผ้าฉากที่ฉีกแบ่งครึ่งให้กลายเป็นวงลูกแม่ปิง แม่ครูบัวชุมได้เป็นหัวหน้าช่างซอ เมื่อปีพ.ศ.2525 มีการต่อสู้หลายอย่างเช่น การตามหาเจ้าหมู่เจ้าฝูงที่เป็นช่างซอด้วยกันให้กับมารวมตัวกันแล้วตั้งวงลูกแม่ปิงใหม่อีกครั้งต่อจากนั้นมาวงละครซอของลูกแม่ปิงก็กลับมาเป็นที่น่าสนใจอีกครั้งและเกิดความนิยมอย่างแพร่หลาย
ประวัติการทำงาน
ด้านการแสดง
- ซอครั้งแรกประมาณปี พ.ศ. ๒๕๑๓ โดยเริ่มจากการเป็นลูกวงละครซอแสดงเป็นตัวประกอบพร้อมทั้งเรียนไปด้วย ทั้งดนตรีพื้นเมืองประยุกต์ การฟ้อนรำต่างๆประกอบการซอการแสดงในช่วงแรกแสดงเป็นตัวลูกซอในละครซอ รวมถึงเต้นเป็นหางเครื่องสมัยใส่ผ้าถุงเต้น ต่อจากนั้นก็เริ่มแสดงเป็นตัวจริงจนกระทั่งในยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการแต่งกายของช่างซอมาใส่กรโปรงสั้นจึงได้เข้าร่วมกับคณะต่างๆในจังหวัดเชียงใหม่หลายคณะ ตัวอย่างเช่น คณะสายธารา คณะศรีสมเพชร๒ คณะดาวรุ่ง คณะศรีสมเพชน้องใหม่ คณะสายสัมพันธ์ คณะแม่ระมิงค์ คณะกลิ่นเอื้องเสียงซึง คณะศรีสมเพชร ย่าบุญแสงจันทร์ คณะบัวซอนเมืองพร้าว คณะแสงจันทร์ย่าป๊อ ปัจจุบันแม่ครูบัวชุมเป็นหัวหน้าคณะละครซอลูกแม่ปิง

ผลงาน
ด้านการเผยแพร่ที่สำคัญ
- ซอออกอากาศทางสถานีวิทยุประชาสัมพันธ์(ป.ช.ส)สมัยคุณชัยรัตน์ ชุณหพงษ์ เรื่องอนุรักษ์ป่าไม้
- ซอออดอากาศทางสถานีวิทยุ ว.ป.ถ.๒ ในรายการเทอดพระเกียรติ ๕ ธันวามหาราช
- เล่นละครซอให้คณธดาวรุ่ง ทางสถานีทหารอากาศ
- เล่นละครคณะลูกแม่ปิง ทางสถานีวิทยุ ร.ด. หนองฮ่อ
- เล่นละครซอออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ช่อง ๘ เรื่องอนุรักษ์ป่าไม้ ต่อต้านโรคเอดส์ ต่อต้านยาเสพติด และเทอดพระเกียรติ ๑๒ สิงหามหาราชินี
- อัดเทปละครส่งทางสถานีวิทยุว.ป.ถ.๒ เชียงใหม่
- เล่นละครซอที่มีเนื้อหาสนับสนุนและรณรงค์ในเรื่องต่างๆ เช่น การเลือกตั้ง ประกันสังคม การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม แม่น้ำลำคลอง จากโรงงานบำบัดน้ำเสีย
- เล่นละครซอให้บริษัท บี เค พี กรุงเทพฯ โดยบันทึกการแสดงลงแผ่นวีซีดี ในเรื่องเต่าหน้อยอองคำ กำพร้าบัวตอง
ผานางคอย
- เทปซอเรื่องประวัติครูบาข้าวปี๋ หอยไห้ และกรรมวิบากจัดทำนามบริษัทสหกวงเฮง
ด้านการถ่ายทอด / การสืบทอด

ที่อยู่ปัจจุบัน
113/1 หมู่๒ ต. บ้านกลาง อ.สันป่าตอง จ. เชียงใหม่